07.03.2016

DOMUZ GRİBİ… BİR ŞEHİR EFSANESİ Mİ?

Domuz gribi salgını hala etkisini sürdürüyor ancak çoğumuz hastalıkla karşılaştığında ne yapacağını bilmiyor. Ölüm haberleriyle toplumda korku salmaya devam eden hastalık, acaba bahsi geçtiği kadar korkutucu mu? Nedir bu “domuz gribi”nin aslı, bu Sağlık Bültenimizi bu “şehir efsanesi”ne ayırdık.

DOMUZ GRİBİ NEDİR?

Domuz gribi; normalde domuzlarda hastalık yapan İnfluenza A(H1N1) virüsünün yapı değiştirerek insanda hastalık yapabilir hale gelmesi ile meydana gelmiş bir gribal enfeksiyon türüdür.

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ NELERDİR?

Domuz gribinin belirtileri, diğer grip belirtilerine benzerdir. Ateş, öksürük, boğaz ağrısı, yaygın vücut ağrısı, baş ağrısı, üşüme, burun tıkanıklığı veya burun akıntısı ve yorgunluk. Bazı vakalarda kusma ve ishal de görülebilmektedir. Görüldüğü gibi bildiğimiz gripten çok da farklı semptomlar değildir bunlar.

Dolayısıyla fizik muayene ve sizin doktora verebileceğiniz bilgilerle normal gripten ayrılamaz. Ayrılamaması sizde panik yaratmasın, domuz gribinde önemli olan riskli gruba giren hastaların tanınması ve bu kişilerin tedavisidir. Bunun dışındaki hastaların tedavisi normal bir gripten farklı değildir. Ağrı kesiciler ve ateş düşürücüler ile tedavi edilir. İstirahat gereklidir.

KİMLER RİSK GRUBUNDADIR?

Hastalığın başlıca semptomları olan ateş, öksürük ve eklem ağrısını yaşayan kişilerin derhal bir sağlık kuruluşuna başvurup kendisinin riskli gruba girip girmediğini öğrenmesi doğru olur. Gebeler, 0-5 yaş arasındaki çocuklar, 65 yaş üzeri kişiler ve kronik hastalığı olanlar öncelikli risk grubunu oluşturur.

Diyabet ve kalp hastaları, astımı olanlar, böbrek hastaları, nörolojik ve romatizmal hastalıkları olanlar, kanser hastaları da risk grubunda bulunuyor. Ancak kişinin risk grubuna girip girmediğini kendi kendine belirlemesi zordur bunun için en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması önerilir.

ACİL TEDAVİ İHTİYACI!

KİMLERE TEST YAPILMALI, KİMLER ÖZEL DOMUZ GRİBİ TEDAVİSİ OLMALI?

En riskli grup 6 – 24 ay yaş grubu bebeklerdir. Ancak ölüme kadar götürebilen enfeksiyonlar diğer riskli gruptan hastalarda da görülebilmektedir. Riskli gruptan olup tanı ihtiyacı olan hastalar dışındaki hastalar ise özelliği olmayan grip gibi tedavi edilmektedir. Özel olarak herhangi bir müdahale yapılması gerekli değildir. Riskli gruptan kişilere, semptomlar başladığı andan itibaren 48 saat içinde müdahale edilmelidir. Bu yüzden riskli grupta olup olunmadığının öğrenilmesi önemlidir.

HASTALIKTAN NASIL KORUNMALI, NERELERE DİKKAT ETMELİ ?

Hasta kişi, semptomlar başlamadan bir gün öncesinden, semptomlar tamamen geçtikten sonraki bir güne kadar bulaştırıcıdır. Hastalık hasta kişinin öksürüğü ile etrafa saçılır, damlacık yolu ile direkt insanlara ve yüzeylere bulaşır. Bulaştığı cansız yüzeylerde virüs 2 ila 8 saat canlı kalır. Böyle bir yüzeye dokunan kişiler, ellerini yıkamadan veya dezenfekte etmeden ağzına, burnuna veya gözlerine temas ederse hastalık bulaşabilir.

Salgın dönemlerinde hastalıktan korunmak için sık sık eller yıkanmalıdır. Hastalığın varlığı bilinen ortamlarda (örneğin hastane) genel kullanıma açık yüzeylere temas edildikten sonra eller yıkanmadan yüze ve göze dokunulmamalıdır. Grip semptomları yaşayan insanların öksürürken tek kullanımlık peçeteler kullanmaları ve her öksürükten sonra bunları çöpe atmaları önemlidir. Öksürük sırasında damlacık saçmamak için dikkatli olmaları, hatta maske kullanmaları önerilmektedir. Benzer semptomlar yaşayan kişilerin toplu yaşam alanlarından uzak durmaları ve istirahat etmeleri önerilmektedir.

DOMUZ GRİBİNE YAKALANDIĞINIZDAN ŞÜPHE EDİYORSANIZ…

  • Hastaneye gitmeden önce hemen bir maske edinin.
  • Hasta olan kişiyle beraber ona bakan kişiler de maske takmalı.
  • Risk grubunda yer alan kişiler hastayla aynı odada bulunmamalı, mümkünse evden uzaklaştırılmalı.
  • El hijyenine özel önem verilmeli. Su ve sabunla sık sık eller yıkanmalı, el dezenfektanları kullanılmalı.
  • Ortak kullanım alanları çamaşır suyu ile temizlenmeli.
  • Hastanın bulunduğu oda sık sık havalandırılmalı.

DOMUZ GRİBİ TANISI KONDUYSA NELER YAPMALISINIZ?

  • Mutlaka bir hekim kontrolünde olun!
  • Bol bol su için!
  • Yatak istirahati yapın!
  • Bulaştırıcılık riski devam ettiğinden bir hafta süreyle evden çıkmayın!
  • Beslenmenize dikkat edin!

GRİP AŞISI

Hastalık risk gruplarından birinde bulunan insanların aşı yaptırması önerilmektedir. Hekimin önerisiyle onaylanmış aşılar gebelere de yapılabilir. Bunlara, canlı zayıflatılmış aşılar, adjuvanlı ve adjuvansız ölü aşılar dahildir. Yeterli antikor oluşumunun sağlanabilmesi açısından, bebeklerde 6. aydan itibaren aşı uygulanabilir. İlk 6 ayda bebeğin annesinin veya bakıcısının aşı olması gerekmektedir. Yapılan genetik analizlerde H1N1 virüsünün daha önceki sezonlarda dolaşımda var olan virüsler ile aynı olduğu, mutasyona uğramadığı, mevcut aşının ve ilacın virüse karşı etkili olduğu vurgulanmaktadır.

Özetle yukarıda sıralanan semptomlar varsa, hastaneye başvurun ama özel testler yapılması kararını hekiminize bırakın. Zira riskli grupta değilseniz ne teste, ne de özel bir tedaviye ihtiyaç duyulacaktır. Hastalık risksiz grupta normal bir gripten çok da farklı seyretmemektedir. Sadece bulaşıcılığı çok daha yüksektir ve riskli grupta öldürücü olabilmektedir. Bu öldürücülük oranı da 10.000’de 1 olarak belirlenmiştir.

Dr. Çağlar Armağan